Suy nhược cơ thể là bệnh gì? Những bệnh lý cần lưu ý khi mệt kéo dài
Mệt kéo dài dù đã nghỉ, ăn uống tương đối đầy đủ hoặc giảm bớt công việc dễ khiến nhiều người tự hỏi suy nhược cơ thể là bệnh gì. Câu hỏi này nên được hiểu theo hướng: trạng thái thiếu năng lượng, giảm sức và khó duy trì sinh hoạt có thể là biểu hiện của bệnh lý nào phía sau?
Fatigue về mặt y khoa là một triệu chứng, không phải một bệnh duy nhất. MedlinePlus cho biết tình trạng này có thể xuất hiện trong thiếu máu, rối loạn giấc ngủ, bệnh tuyến giáp, đái tháo đường, nhiễm trùng, bệnh tim, gan, thận, trầm cảm cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy, chỉ dựa vào cảm giác “người suy nhược” chưa đủ để xác định nguyên nhân.
Suy nhược cơ thể có thể là dấu hiệu của bệnh gì?
Một bệnh lý có khả năng liên quan hơn nếu tình trạng xuống sức kéo dài, không tương xứng với mức hoạt động hoặc đi cùng một cụm triệu chứng đặc trưng. Các nhóm dưới đây là những hướng thường được cân nhắc trong quá trình tìm nguyên nhân.
Nhóm bệnh lý | Vì sao có thể gây mệt, suy yếu | Dấu hiệu đi kèm gợi ý |
Thiếu máu, thiếu sắt | Khả năng vận chuyển oxy đến mô giảm, khiến sức chịu đựng kém | Da hoặc niêm mạc nhợt, chóng mặt, hồi hộp, khó thở khi gắng sức |
Rối loạn giấc ngủ | Giấc ngủ không tạo đủ thời gian hoặc chất lượng phục hồi | Khó ngủ, thức nhiều lần, ngủ không sâu, ngáy to, buồn ngủ ban ngày |
Trầm cảm, lo âu và vấn đề sức khỏe tâm thần | Có thể ảnh hưởng giấc ngủ, cảm giác ngon miệng, động lực và mức năng lượng | Mất hứng thú, buồn bã hoặc lo âu kéo dài, ngủ/ăn thay đổi, khó tập trung |
Đái tháo đường | Rối loạn sử dụng và điều hòa glucose có thể đi cùng tình trạng mệt | Khát nhiều, tiểu nhiều, đói nhiều, giảm cân không chủ ý |
Bệnh tuyến giáp | Hormone tuyến giáp tham gia điều hòa chuyển hóa nên cả suy giáp và cường giáp đều có thể gây mệt | Suy giáp: lạnh, táo bón, tăng cân; cường giáp: hồi hộp, run, nóng, giảm cân |
Bệnh tim và phổi | Khả năng đưa oxy đến mô hoặc đáp ứng khi gắng sức bị ảnh hưởng | Hụt hơi, giảm sức chịu đựng, đau/ngặng ngực, phù hoặc ho tùy bệnh |
Nhiễm trùng và trạng thái sau nhiễm | Đáp ứng viêm, ăn ngủ kém và giai đoạn hồi phục có thể làm mức năng lượng giảm | Sốt, đau nhức, hạch, ho hoặc các triệu chứng đặc hiệu của nhiễm trùng |
Bệnh thận hoặc gan mạn tính | Rối loạn chức năng cơ quan và chuyển hóa có thể biểu hiện bằng fatigue | Phù, thay đổi nước tiểu, buồn nôn, ngứa, vàng da hoặc dấu hiệu khác tùy bệnh |
Bệnh tự miễn, viêm khớp và đau cơ xơ hóa | Viêm hoặc đau kéo dài vừa tiêu hao sức lực vừa ảnh hưởng giấc ngủ, vận động | Đau khớp, cứng khớp, đau lan tỏa, ngủ không hồi phục |
Rối loạn ăn uống, suy dinh dưỡng hoặc bệnh tiêu hóa kéo dài | Năng lượng, protein hoặc vi chất đưa vào/hấp thu không đáp ứng nhu cầu | Ăn kém, giảm cân, rối loạn tiêu hóa, yếu cơ |
ME/CFS và một số hội chứng mệt kéo dài | Fatigue kéo dài kèm giảm chức năng và những đặc điểm lâm sàng riêng | Mệt nặng, khó tập trung, giấc ngủ không hồi phục, triệu chứng tăng sau gắng sức |
MedlinePlus liệt kê thiếu máu, rối loạn giấc ngủ, bệnh tuyến giáp, đái tháo đường, fibromyalgia, suy tim, nhiễm trùng, bệnh thận, gan, suy dinh dưỡng và các rối loạn tâm thần trong số nhiều nguyên nhân của fatigue. Merck Manual cũng phân nhóm tương tự, đồng thời lưu ý thời gian mệt kéo dài có thể giúp bác sĩ định hướng nhưng không đủ để tự chẩn đoán.
Một số tổ hợp biểu hiện có giá trị định hướng ban đầu hơn bản thân cảm giác mệt. Chẳng hạn:
Mệt + da nhợt + hồi hộp + hụt hơi khiến thiếu máu trở thành một hướng cần kiểm tra.
Mệt + khát nhiều + tiểu nhiều + giảm cân gợi ý cần đánh giá đường huyết.
Mệt + sợ lạnh + táo bón + tăng cân có thể hướng tới suy giáp.
Mệt ban ngày + ngáy lớn + ngưng thở hoặc nghẹt thở lúc ngủ cần lưu ý ngưng thở khi ngủ.
Mệt + mất hứng thú + thay đổi giấc ngủ hoặc ăn uống cần đánh giá cả sức khỏe tinh thần.
NHS cũng sử dụng chính các tổ hợp triệu chứng như vậy để định hướng một số nguyên nhân phổ biến của fatigue, đồng thời nhấn mạnh người bệnh không nên tự chẩn đoán chỉ dựa trên triệu chứng.
Trong từng nhóm, có những case cần được nhìn sâu hơn. Ví dụ, thiếu máu và suy nhược cơ thể cần xem xét khả năng vận chuyển oxy, nguồn mất máu và xét nghiệm; mất ngủ và suy nhược cơ thể tập trung vào chất lượng giấc ngủ; virus gây suy nhược cơ thể liên quan diễn tiến trong và sau nhiễm; còn suy nhược cơ thể do bệnh dạ dày cần đánh giá ăn kém, giảm cân hoặc thiếu máu nếu có.
Điểm chung là cùng một biểu hiện “mệt, thiếu sức” nhưng cơ chế phía sau khác nhau, nên hướng xử lý cũng không giống nhau.
Nếu tình trạng kéo dài, bước tiếp theo thường là tìm nguyên nhân qua hỏi bệnh, khám và xét nghiệm có mục tiêu, thay vì làm hàng loạt kiểm tra giống nhau cho mọi người. Bác sĩ thường khai thác thời điểm bắt đầu mệt, diễn tiến, giấc ngủ, cân nặng, thuốc đang dùng, bệnh nền và các triệu chứng đi kèm.
MedlinePlus cho biết tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để kiểm tra thiếu máu, đái tháo đường, viêm hoặc nhiễm trùng; đồng thời đánh giá chức năng tuyến giáp, gan, thận và xét nghiệm nước tiểu. Các kiểm tra chuyên sâu hơn chỉ được lựa chọn dựa trên nghi ngờ cụ thể.
Do nhiều bệnh cùng gây fatigue, quá trình này về bản chất là chẩn đoán phân biệt: bác sĩ xây dựng các khả năng dựa trên triệu chứng, tiền sử, thuốc đang dùng và khám thực thể rồi lần lượt loại trừ. MedlinePlus nhấn mạnh fatigue có thể đồng thời xuất hiện trong thiếu máu, trầm cảm, bệnh tim, tuyến giáp, rối loạn giấc ngủ cùng nhiều tình trạng khác.
Vì vậy, không nên mặc định cơ thể xuống sức là do “thiếu chất” rồi chỉ dùng thuốc bổ, truyền dịch hoặc tăng cường ăn uống. Nếu mệt kéo dài vài tuần không rõ nguyên nhân, bắt đầu ảnh hưởng sinh hoạt hoặc đi cùng sụt cân, khó thở, đánh trống ngực, sốt, thay đổi tâm trạng hay những biểu hiện bất thường khác, việc thăm khám sẽ giúp xác định bệnh lý cần xử lý trước.
- https://duocbinhdong.mozellosite.com/mua-hang-truc-tuyen/item/bo-duong/bat-tien-binh-dong/
https://duocbinhdong.mozellosite.com/cam-nang-suc-khoe/params/post/5296829/suy-nhuoc-co-the
https://duocbinhdong.mozellosite.com/cam-nang-suc-khoe/params/post/5296835/dau-hieu-suy-nhuoc-co-the
Thông tin tác giả và đơn vị biên soạn
Tác giả: Võ Ngọc Yến Nga
Nội dung được biên soạn và xuất bản bởi Dược Bình Đông – thương hiệu thuộc Công ty TNHH Dược Phẩm Bình Đông.
Dược Bình Đông – Giao thoa thế hệ, thân thuộc mọi nhà
Dược Bình Đông kế thừa những giá trị của nền Y học cổ truyền Việt Nam, với tiền thân là Cơ sở sản xuất thuốc Y học dân tộc Bình Đông. Qua nhiều thế hệ, thương hiệu tiếp tục phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ thảo dược, đồng thời chia sẻ kiến thức về chăm sóc và bảo vệ sức khỏe đến cộng đồng.
- Tên: Công ty TNHH Dược Phẩm Bình Đông (Bidophar)
- Hotline: 028.39.808.808
- Địa chỉ trụ sở: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP. Hồ Chí Minh
- Địa chỉ showroom/liên hệ: 22 Đường số 10, Phường Bình Phú, TP. Hồ Chí Minh
- Email: info@binhdong.vn
Nguồn: https://www.binhdong.vn/cam-nang-suc-khoe/cac-dau-hieu-suy-nhuoc-co-the-va-huong-dieu-tri/